Bishaan Dhuguun Maaliif Qaama fi Gogaa Keennaaf Murteessaa Dha?
Gogaa Baredaa fi Kan Finniisa Dhabeef
Gogaan keenya qaama keenya keessaa isa guddaadha. Bishaan gahaa dhuguun kallattiidhaan fayyaa gogaa keenyaa wajjin hidhata cimaa qaba.
Fiixee Gogaa Jiisuu fi Qorichummaa Uumamaa: Gogaan gogaa (dry skin) yeroo baay meeshaa jiartuu (moisturizer) dibachuu dhiyeessus, jiidhinsi inni guddaan keessoodhaa dhufa. Bishaan gahaa dhuguun seelota gogaa keessoo jiisuudhaan gogaan akka salphaatti hin qoriin fi hin quncane godha.
Madaallii Zayita Gogaa Eeguu: Yeroo qaamni keenya bishaan dhabu, gogaan keenya gogaa ta'uu isaatiin kan ka'e zayita uumamaa (sebum) garmalee ooshuuf dirqama. Kun immoo boolla gogaa udduudhaan finniisni akka ba'u godha. Bishaan gahaa dhuguun zayitni akka madaallii isaanii eeggatan gargaara.
Dullaatinsa Salphaa Dhorguu: Bishaan seelota gogaa dirjiree (plump) waan holds-uuf, summii fi dhiphina gogaa irra jiru hir'isa. Kun immoo dulluma dafee dhufu fi sunsummii (wrinkles) gogaa irraa ittisa.
Bifa Gogaa Qulqulleessuu: Bishaan qaama keessaa summii waan dhiqee baasuuf, mul'ata gogaa qulqulluu fi ifa ta'e siif kenna.
Fayyaa Qaama Keessoo fi Madaallii Uumamaa
Gogaa bareedaa qabaachuun bu'aa fayyaa keessoo ti. Bishaan dhuguun hojii qaama keenya keessoo hundumaa sirnaan akkasumas qajeelaa gabaasa.
Annisaa fi Hojii Sombaa/Mushaqa Guddisuu: Qaamni bishaan gahaa dhabe (dehydration) dadhabbiin akka waan guddaa ta'ee siitti dhaga'amu godha. Sammuun keenya dhibbeentaa 75% bishaan irraa waan ijaarameef, bishaan dhuguun xiyyeeffannoo fi yaada keenya qaroomsa.
Sirna Nyata Dheengessuu (Digestion): Bishaan garaacha fi mar'uman keessatti nyaatni akka salphaatti bulaa'u gargaara. Hudhaan fi goginsi garaachaa (constipation) akka hin uumamneef bishaan dhiyeessuun dirqama.
Hoojii Kalee Salphaassuu: Kaleen keenya kosii fi summii dhiiga keessaa calalluuf bishaan irratti hirkata. Bishaan gahaa dhuguun cirracha kalee (kidney stones) uumamuu irraa dhiiga fi kalee eega.
Ho'a Qaamaa Madaaluu: Daanfeen qaama keenya irraa ba'u ho'a qaamaa madaaluuf gargaara. Daanfeen kun immoo bishaan qaama keessatti argamu irraa dhufa.
Guyyaatti Bishaan Hangam Dhuguu Qabna?
Aadaa fi akkaataan jireenyaa keenya garaagarummaa qabaatus, hayyoonni fayyaa walii galatti guyyaatti bishaan liitira 2 hanga 3 (gilgaala 8-10) dhuguun gaarii ta'uu dhiyeessu. Garuu, saala, ulfaattina qaamaa, hojii humnaa fi haala qilleensaa irratti hundaa'ee dabaluu danda'a.
Bishaan Ziyaada Dhuguuf Qabxiilee Salphaa:
Ganama yeroo hirribaa kaatu gilgaala tokko dhuguu aadaa godhadhu.
Qaruuraa bishaan deemu hundumaatti baadhachuu.
Bishaan irratti cooma baala naannoo (mint) yookiin lomi itti fiiquun mi'aawinsas uumuu.
Nyaata bishaan baay'ee qaban kan akka habhabbaa, kiyyaara (cucumber), fi burtukaana nyaachuu.
Bishaan fayyaa kee qofaaf osoo hin taane, bifa fi miira kee hundumaaf baasii malee mala uumamaa isa guddaadha. Hardhuma irraa eagali bishaan gahaa dhuguun qaama kee fi gogaa keef jaalala qabdu agarsiisi!
Kutaa Dabalataa: Mallattoolee Qaamni Bishaan Dhabuu Isaas Agarsiisu fi Toftaalee Aadaa Dhugaatii Itti Fufiinsa Qabu Uumuu
Bishaan dhuguun faayidaa guddaa qabaachuu hubachuun qofti ga'aa miti; qaamni keenya yoom akka bishaan barbaadu mallattoolee inni agarsiisu adda baasanii beekuun fi aadaa dhugaatii jireenya guyyaa guyyaa keessatti itti fufiinsa qabu uumuun murteessaadha.
Mallattoolee Qaamni Keessan Bishaan Barbaadaa Jiraachuu Agarsiisan
Yeroo baay'ee dheebuu fi goginsi hidhii mallattoo isa jalqabaa ta'us, qaamni keenya karaa adda addaatiin gargaarsa bishaan amala agarsiisa:
Soraa/Mula'ata Fincaanilee (Urine Color): Halluun fincaanii keetiif madaallii guddaadha. Fincaan halluu keelloo salphaa (pale yellow) yoo ta'e qaamni kee bishaan gahaa qaba. Yoo gara keelloo gurraachatti jallate garuu qaamni kee hatattamaan bishaan barbaada.
Muta'iinsa fi Dadhabbiin Ol'aanaa: Bishaan dhabuun dhiigni akka qallatu fi sirnaan yaa'uu dadhabu waan godhuuf, sammuu fi musculiin keenya oksijiinii gahaa hin argatan. Kun immoo dadhabbii fi ol-amaan ta'uu uuma.
Mataan Dhukkubuu: Dhukkubbii mataa yeroo baay'ee uumaa jiru keessaa inni tokko hir'ina bishaan qaama keessatti uumamuudha. Sammuun keenya bishaan dhabuudhaan xiqqaachuun bu'uura ribuu irratti dhiibbaa uuma.
Gogaa Qooruu fi Finniisa Dafee Hin Fayyine: Gogaan keenya elasticity (dandeettii utaaluu/dhiitamaa) isaa yoo dhabe, seeliin gogaa bishaan irraa fagaachuu isaati.
Mala Bishaan Dhuguu Aadaa Guyyaa Guyyaa Gochuuf Gargaaran
Baay'ina bishaan dhugamu qofa osoo hin taane, karaa sirrii fi itti fufiinsa qabuun dhuguun adeemsa kana salphaa fi gammachiisaa godha.
Adeemsa Xiqqaan Jalqabuu: Battalumaatti liitira 3 dhuguuf yaaluun hifachiisaa ta'uu danda'a. Buraaqaa/gilgaala tokkoon jalqabuudhaan torban torbaniin dabalataa deemuun gaariidha.
Sa'aatii Idileessuu: Dhugaatii bishaan sa'aatii idilee keessatti hidhuu (fakkeenyaaf: hirribaa ka'uu irratti gilgaala 1, nyaata dura gilgaala 1, hojii irraa yeroo boqonnaa gilgaala 1).
Bishaan Urgooftuu Uumamaa (Infused Water): Bishaan qullaa dhuguun kan si hifachiisu yoo ta'e, ciraa lomi, ciraa kiyyaaraa (cucumber), yookiin hiddoota fi fuduraalee biroo itti naquudhaan mi'aa uumamaa fi qoricha dabalataa keessatti uumuu dandeessa.
Apps fi Sa'aatii Yaadachiiftu Fayyadamuu: Sa'aatii bilbila kee irratti alarm sa'aatii 2:00 hundaatti akka si yaadachiisu gochuu yookiin appii bishaan ittiin to'atan (water tracker) fayyadamuu dandeessa.
Goolaba
Bishaan meeshaa bareedinaa fi qoricha uumamaa keenya isa guddaadha. Qaama keenya keessoo fi alaa haromsuuf, fayyaa gogaa keenya eeguuf, fi annisaa guutuu qabaachuuf bishaan dhuguun mala bakka bu'a hin qabneedha. Hardhuma irraa eegali; qaruuraa bishaan kee guutachuudhaan fayyaa fi bareedina keetiif xiyyeeffannoo kenni!
Thanks for reading: Bishaan Dhuguun Maaliif Qaama fi Gogaa Keennaaf Murteessaa Dha?, Sorry, my English is bad:)